กลุ่มนโยบายสาธารณะและกฎหมาย>อ-ผลของการจัดการการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ ต่อธุรกิจ ชุมชน และผู้เยี่ยมเยือน-อัครพงศ์ อั้นทอง และกันต์สินี กันทะวงศ์วาร
อ-ผลของการจัดการการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ ต่อธุรกิจ ชุมชน และผู้เยี่ยมเยือน-อัครพงศ์ อั้นทอง และกันต์สินี กันทะวงศ์วาร
ผู้วิจัย : ดร.อัครพงศ์ อั้นทอง และดร. กันต์สินี กันทะวงศ์วาร   โพสต์ เมื่อ 28 มิถุนายน 2022

รายงานฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดการการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบที่มีต่อธุรกิจชุมชน และผู้เยี่ยมเยือน โดยประยุกต์ใช้แนวคิดเศรษฐศาสตร์การท่องเที่ยวในการศึกษาทั้งด้านอุปทานและอุปสงค์ของการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ และประยุกต์ใช้วิธีการศึกษาที่สำคัญ 3 วิธี ได้แก่ การประเมินต้นทุน-ผลตอบแทนตามแนวคิดเศรษฐศาสตร์ 2) การประเมินราคาเงาตามแนวคิด life satisfaction approach (LSA) และ3) การประยุกต์ใช้สมการโครงสร้าง (structural equation model: SEM) ตรวจสอบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของแบบจำลอง

ผลการศึกษาพบว่า การจัดการอย่างรับผิดชอบช่วยลดต้นทุนการดำเนินงานให้กับผู้ประกอบการโรงแรมประเภทบูติกโฮเทล โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวกับการประหยัดพลังงานไฟฟ้า การใช้น้ำ และการลดการใช้พลาสติกซึ่งสามารถลดต้นทุนได้ประมาณ 3.24-4.57, 1.08-1.37 และ 1.28-1.96 บาท/ผู้เข้าพัก 1 คน ตามลำดับ ขณะที่การจัดการขยะจะเป็นภาระค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น โดยมีต้นทุนเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 0.26-0.34 บาท/ผู้เข้าพัก 1 คนเช่นเดียวกับกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ เช่น การอนุรักษ์ความเป็นบ้านไม้เก่า เป็นต้น อย่างไรก็ตามการดำเนินการอย่างรับผิดชอบของโรงแรมช่วยสร้างผลประโยชน์เชิงคุณค่าในระยะยาวในเชิงของภาพลักษณ์ของการเป็นโรงแรมสีเขียวหรือโรงแรมที่มีความผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมซึ่งสามารถนำมาสร้างมูลค่าได้ในอนาคต

สำหรับชุมชนได้รับประโยชน์หลักจากการเชื่อมโยงผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจลงสู่ชุมชนในรูปแบบต่างๆ เช่น โอกาสทางธุรกิจ การจ้างงาน เป็นต้น ขณะที่คนท้องถิ่นที่มีส่วนร่วมและรับรู้ถึงการจัดการการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ เป็นบุคคลที่มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น (มีราคาเงา) และยินดีสนับสนุนการจัดการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบขณะที่องค์ปกครองส่วนท้องถิ่นต้องแบกรับภาระด้านงบประมาณในการจัดการขยะที่เกิดจากท่องเที่ยว (0.60 กิโลกรัม/คน หรือ 0.47 บาท/คน) รวมถึงการดูแลเรื่องความปลอดภัย และโครงสร้างพื้นฐาน

ส่วนผู้เยี่ยมเยือนได้ความพึงพอใจเพิ่มขึ้นจากการร่วมกิจกรรมการท่องเที่ยว (อย่างรับผิดชอบ) โดยผู้เยี่ยมเยือนยินดีใช้จ่ายเพิ่มขึ้นให้กับความพึงพอใจที่เพิ่มขึ้นจากการร่วมกิจกรรมดังกล่าว (มีราคาเงา) และความพึงพอใจที่เพิ่มขึ้นยังมีผลทำให้ผู้เยี่ยมเยือนมีพฤติกรรมที่รับผิดชอบในขณะที่ท่องเที่ยว และมีผลต่อ การเลือกจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยว

การศึกษานี้ได้ให้ข้อเสนอแนะบางประการเพื่อการขยายแนวทางการจัดการการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบให้กว้างขวางยิ่งขึ้น โดยภาครัฐควรมีนโยบายที่สร้างแรงจูงใจทางธุรกิจให้กับผู้ประกอบการ รวมถึงการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวในเรื่องผลในระยะยาวที่เกิดจากการจัดการตามแนวทางการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ รวมถึงการจัดทำและเผยแพร่ชุดข้อมูลเกี่ยวกับการดูแลและการดำเนินงานของจุดหมายปลายทางของการท่องเที่ยวที่เป็นไปตามแนวทางการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบในรูปแบบที่หลากหลายเพื่อให้สามารถสื่อสารได้โดยตรงกับนักท่องเที่ยวและ/คนที่สนใจ

This report aims to study the effects of responsible tourism management on businesses, communities, and visitors by applying the concept of tourism economics in the study of both the supply and demand of responsible tourism. Three important methods are applied in this study. These methods consist of the cost-benefit analysis based on the economics concept, the shadow price valuation based on life satisfaction approach (LSA), and structural equation model (SEM) to examine the causal relationship of the model.

The results of the study found that responsible management helps to reduce the operating costs of boutique hotels, especially activities related to electricity saving, water usage, and reducing the use of plastic. These activities can reduce the cost by about 3.24-4.57, 1.08-1.37 and 1.28-1.96 Baht/guest, respectively. Waste management will be an additional burden with an average increase in cost about 0.26-0.34 Baht/guest, as well as conservation-related activities such as preserving old wooden houses. However, responsible hotels can provide longterm benefits in terms of the image of being a green hotel or a socially and environmentally responsible hotel that can bring future value.

The main benefit for communities is derived from linking economic benefits to the community in various ways, such as business opportunities, employment, etc. Local people who are involved and understand responsible tourism management, will be people with a better quality of life (with a shadow price) and willing to support responsible tourism management. On the other hand, the local government must bear the burden of budget for waste management caused by tourism (0.60 kg/person or 0.47 Baht/person). This includes taking care of safety and infrastructure.

Visitors will experience increased satisfaction by participating in responsible tourism activities. They will be willing to spend more on satisfaction derived from participating in such activities (with shadow prices). Furthermore, an increased satisfaction will also result as visitors become more responsible while traveling. This will affect their choice of travel destinations.

This study offers some suggestions for expanding guidelines to extend responsible tourism management. The government should have policies that create business incentives for entrepreneurs, including, educating, and creating understanding among tourism destination stakeholders on the long-term effects of responsible tourism management. The dissemination of information in accordance with responsible tourism guidelines is the key. This should be communicated directly to tourists and interested parties.