กลุ่มการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิต>ด- การพัฒนาอภิปัญญาของนักเรียนไทย 4.0 : การศึกษานำร่อง วิชาคณิตศาสตร์-ดวงหทัย กาศวิบูลย์
ด- การพัฒนาอภิปัญญาของนักเรียนไทย 4.0 : การศึกษานำร่อง วิชาคณิตศาสตร์-ดวงหทัย กาศวิบูลย์
ผู้วิจัย : รศ.ดร.ดวงหทัย กาศวิบูลย์   โพสต์ เมื่อ 13 เมษายน 2021

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาอภิปัญญาในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์2) ศึกษาแนวทางการใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อส่งเสริมนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูคณิตศาสตร์ในการพัฒนาอภิปัญญาของนักเรียน 3) ประเมินอภิปัญญาของนักเรียนในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ 4) ศึกษาความสัมพันธ์ของอภิปัญญาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในวิชาคณิตศาสตร์กลุ่มเป้าหมายของงานวิจัยนี้คือ นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู สาขาวิชาคณิตศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่สนใจเข้าร่วมโครงการจำนวนทั้งสิ้น 5 คน รวมไปถึงนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 201 คน ซึ่งมาจากชั้นเรียนของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู คนละ 1 ห้อง (นักเรียนประมาณ 40 คนต่อห้อง) ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2562

ผลการวิจัย พบว่า 1) องค์ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาอภิปัญญาในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์โดยใช้ Matrix reviews วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง สามารถแบ่งออกได้ 4 ประเด็น คือ กรอบแนวคิดอภิปัญญาในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ การใช้กลยุทธ์เชิงอภิปัญญาในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ การวัดและประเมินอภิปัญญาในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับอภิปัญญาในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ 2) แนวทางการใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อส่งเสริมนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูคณิตศาสตร์ในการพัฒนาอภิปัญญาของนักเรียน ประกอบด้วย 3 ระยะ (จาก 3 วงจรของการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (PAOR)) คือ ระยะที่ 1) การปรับพื้นความรู้ ระยะที่ 2) การสร้างและพัฒนาแผนฯ ที่ส่งเสริมอภิปัญญา และระยะที่ 3) การสอนจริงตามแผนฯ ที่ได้พัฒนาขึ้น ซึ่งทั้ง 3 ระยะมีใช้การมีส่วนร่วมในการพัฒนา เช่น การอ่าน การอภิปราย/วิพากษ์การสังเกต การฝึกอบรม/บรรยาย การลงมือปฏิบัติ การลองผิดลองถูก การให้ข้อมูลย้อนกลับ และการสะท้อนคิด 3) อภิปัญญาของนักเรียนในวิชาคณิตศาสตร์จากการทำแบบวัดอภิปัญญาโดยรวมพบว่า นักเรียนมีคะแนนอภิปัญญา (ตามแบบมาตราวัดของลิเคิร์ทโดยใช้เกณฑ์5 ระดับ) 

โดยรวมเฉลี่ยก่อนและหลังเรียนคือ 3.66 และ 4.01 ตามลำดับ ทั้งนี้ได้ค่า Effect Size (d) โดย ภาพรวมเท่ากับ 0.44 ถือว่าคะแนนเพิ่มขึ้นในระดับปานกลาง 4) ความสัมพันธ์ของอภิ ปัญญาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ของนักเรียน พบว่า ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Pearson’s correlation coefficient) ระหว่างอภิปัญญาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน คณิตศาสตร์ของนักเรียนในชั้นเรียนของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพอยู่ในช่วงระดับต่ำ – สูง (0.33 – 0.77) 

This research was conducted to 1) study the body of knowledge about metacognitive development in teaching and learning mathematics, 2) find guidelines in employing action research to support pre-service mathematics 
teachers to develop their students’ metacognition, 3) assess students’ metacognition in mathematics classrooms, and 4) explore the relationship between students’ metacognition and their mathematics achievement.

The participants were five volunteered pre-service mathematics teachers from the Mathematics Program, Faculty of Education, Chiang Mai University, and 201 middle school students who were recruited from each pre-service teacher’s classroom (about 40 students per class) during the second semester of the academic year 2019.

The findings revealed that 1) the matrix reviews in synthesizing the body of knowledge from literature related to metacognitive development in teaching and learning mathematics were reported in four aspects: Metacognitive frameworks in mathematics classrooms, implementing metacognitive strategies in mathematics classrooms, assessment and evaluation of metacognition in mathematics classrooms, and the related literature on metacognition in mathematics classrooms. 2) The guidelines in employing action research to support pre-service mathematics teachers to develop students’ metacognition consisted of three phases (from three action research (PAOR) cycles): Phase 1) adjusting background knowledge, Phase 2) constructing and developing lesson plans that promoted students’ metacognition, and Phase 3) teaching practices that employed the developed lesson plans. In all phases, the involvement in the development/ improvement processes; such as, reading, discussion/criticization, observation, lecture/workshop, trial and error, feedback, and reflection were applied. 3) Students’ mean scores on the Metacognitive Awareness Inventory (MAI) (five-point Likert scale) from the pre-test and post-test were 3.66 and 4.01, respectively. The effect size (d) was 0.44 that could be interpreted as having a medium impact. 4) The relationship between the students’ metacognition and mathematics achievement in the pre-service teachers’ classrooms showed that the Pearson’s correlation coefficient ranged from low to high levels (0.33-0.77).