กลุ่มนโยบายสาธารณะและกฎหมาย>ส-การพัฒนาธุรกิจชุมชนกาแฟบนพื้นที่สูง-สุขสถิตพ์ พิสิษฐ์สัชญา
ส-การพัฒนาธุรกิจชุมชนกาแฟบนพื้นที่สูง-สุขสถิตพ์ พิสิษฐ์สัชญา
ผู้วิจัย : ดร.สุขสถิตพ์ พิสิษฐ์สัชญา   โพสต์ เมื่อ 06 มิถุนายน 2022

การวิจัยเรื่องการพัฒนาธุรกิจชุมชนกาแฟบนพื้นที่สูงด้วยโซ่อุปทานการผลิตสินค้าเกษตร เพื่อเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาธุรกิจชุมชนกาแฟบนพื้นที่สูงด้วยการบริหารจัดการโซ่อุปทานการผลิต 2) เพื่อนำเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการพัฒนาธุรกิจชุมชนกาแฟบนพื้นที่สูง การวิจัยครั้งนี้ได้ศึกษาจากประชากรเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ จำนวน 41 ครัวเรือนของบ้านน้ำพัน อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน ผลการศึกษา พบว่า

การพัฒนาธุรกิจชุมชน มีการแบ่งตลาดเป็น 2 ระดับ ประกอบด้วย ตลาด mass และตลาดเฉพาะ ด้วยการแบ่งแยกผลิตภัณฑ์ผลิตภัณฑ์ ด้วยสายพันธุ์ คุณภาพกาแฟ และการออกแบบผลิตภัณฑ์ สร้างแบรนด์อัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์และจุดขายด้วยคุณภาพที่แตกต่างจากคู่แข่ง บริหารจัดธุรกิจตลอดโซ่อุปทานการผลิต 5 ห่วงโซ่ เกิดการเปลี่ยนแปลงมูลค่าและอัตราผลตอบแทนการลงทุนตลอดโซ่อุปทาน โดยโซ่ที่1 (การผลิต) ชุมชนมีผลผลิตกาแฟสุกเพิ่มจาก 1,305 ตัน/ปีเป็น 1,500 ตัน/ปี มูลค่าธุรกิจเพิ่มเป็น 26,100,000 บาท อัตราผลตอบแทนการลงทุน (ROI) ร้อยละ 55.45 (เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.85) โซ่ที่ 2 (การรวบรวมผลสุก) มูลค่าธุรกิจเพิ่มขึ้นเป็น 25,375,000 บาท ROI เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 5.16 (เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.31) โซ่ที่3 (กาแปรรูปกาแฟกะลา) มูลค่าธุรกิจเพิ่มขึ้นเป็น 2,903,050 บาท /ปี ROI เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 10.23 (เพิ่มขึ้นร้อยละ 5.00) โซ่ที่ 4 (การแปรรูปผลิตภัณฑ์กาแฟ) เป็นกิจกรรมที่เริ่มในการวิจัย มีมูลค่าธุรกิจ 232,928 บาท ROI ร้อยละ 59.16 และโซ่ที่ 5 (การตลาด) เป็นกิจกรรมที่เริ่มในการวิจัย มีมูลค่าธุรกิจ 232,928 บาท ROI ร้อยละ 24.10

ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายการพัฒนาการพัฒนาธุรกิจชุมชนบนพื้นที่สูง ประกอบด้วย 1.) ระบบเกษตรพื้นที่สูงควรไปสู่พืชเศรษฐกิจที่มีมูลค่าสูงสร้างความจำเพาะ (niche crop)ได้ 2.) พืชและสัตว์เศรษฐกิจต้องมีศักยภาพในการจัดการโซ่อุปทานการผลิต จากการรวมกลุ่มเป็นเครือข่ายของเกษตรกร 3.) ที่มุ่งเน้นการแข่งขันด้วยคุณภาพมากกว่าปริมาณ และสร้างอัตลักษณ์เพื่อสร้างตลาดเฉพาะ 4.)การจัดการระบบเกษตรบนพื้นที่สูงมีข้อจำกัดของพื้นที่และมีต้นทุนการผลิตที่สูง 5.) การพัฒนาธุรกิจชุมชนบนพื้นที่สูงต้องการพัฒนาด้านการตลาดอย่างต่อเนื่อง ข้อควรระวังความเสี่ยงเรื่องโรค 6.) แรงงานและทักษะแรงงานของคนรุ่นถัดไป จะทำงานทางการเกษตรไม่เต็มเวลา ขาดแคลนแรงงาน ต้นทุนแรงงานจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญของการขยายพื้นที่

This research on the development of coffee community business by using the supply chain in the production of an agricultural product in order to increase the economic value in highland community, was aimed 1) to study the development guidelines for coffee community business in the highlands through the administrative management of production supply and, 2) to present policy recommendations in the development of coffee community business in the highlands. In this study, 41 farming household in Ban Nam Phan, Song Kaew district, Nan province. Results of the study showed that:

The development of the community business dealt with market segmentation of 2 levels, consisting of mass market and niche market. The product was divided into product produced by crop variety, coffee quality and product designing, creating a brand as product identity and selling points with quality different from the competitors. The management of the community business all throughout used 5 production supply chain, resulting to a change in the value and rate of return to investment (ROI) using all the supply chains. In supply chain #1 (production), the community had increased mature coffee production, from 1,305 tons/year to 1,500 tons/year with business value increased to 26,100,100 baht, rate of ROI was 55.45% (increase of 10.85%). Supply chain #2 (collection of mature yield), business value increased to 25,375,000 baht, ROI increased to 5.16% (increase of 0.31%). Supply chain #3 the economic value increased to 2,903,050 baht/year, ROI increased to 10.23% (increase of 5.00%). In Supply chain #4 (coffee product processing), which had this activity first started, business value was 232,928 baht, ROI was 59.16% and in Supply chain #5 (marketing), this activity which was started in the study, business value was 232,928 baht, ROI was 24.20%.

Policy recommendations on the development of highland community business, included 1) highland agricultural system must involve economic crops of high value to create a niche crop; 2) economic crops and animals must have the potential to manage the production supply chain from grouping as a networking of farmers; 3) must focus on the competition in terms of product quality more than quantity and create an identity in order to build a niche market; 4) the management of arming system in the highland is limited in terms of farm area and high production investment; 5) the development of highland community business must be on continuous development of the market, must be careful against the risks related to diseases; and, 6) labor and labor skills with the next generation working in agriculture not full time, lack the labor so labor investment then serves as an important condition in farm expansion. 7.) Labor and skill of youth in next generation that willing to work as part time , labor cost is the important factor for area expansion.